Petromax 829 (500CP) – Volledige reiniging en restauratie

1. Demontage

Begin met de bovenkap (ventilator). Draai de kartelmoeren van het frame los en verwijder de kap.

Daarna:

• Binnenkap eruit halen
• Glas verwijderen
• Eventueel warmteschild verwijderen
• Bodemschroef losdraaien
• Frame compleet verwijderen

Daarna blijft alleen de tank (font) met onderdelen over.

Rapid-voorverwarmer demonteren

• Hendel openen
• Vlamtubus verwijderen
• Sproeier losschroeven
• Moer los
• Hendel verwijderen
• Huis losschroeven

Generator demonteren

• Sproeier los (9 mm sleutel)
• Naald verwijderen met speciaal gereedschap
• Bovenste deel generator los
• Kraan losschroeven
• Generatorstang eruit
• Onderste deel generator los

Overig

• Manometer verwijderen
• Pomp eruit
• Terugslagklep verwijderen

Gefeliciteerd — alles is nu uit elkaar.

2. Reinigen van onderdelen

Ik gebruikte heet water met citroenzuur in een emmer.

• Oude tandenborstel is ideaal voor kleine delen
• Vuil laat snel los in hete citroenzuuroplossing
• Daarna naspoelen met afwasmiddelwater om de reactie te stoppen

Generator en Rapid-delen zijn extra goed te reinigen in een ultrasoonbad.

Let op: messing kan rood verkleuren → polijsten met fijne staalwol.

3. Nieuwe afdichtingen

Bijna altijd zijn de rubber afdichtingen (bijv. generator-voetklep en pomp-terugslagklep) uitgedroogd en keihard.

Deze moeten vervangen worden voor veiligheid.

Een defecte generator-voetklep kan een brandende “vuurzee” veroorzaken tijdens voorverwarmen.

4. Montage Rapid-voorverwarmer

• Gaasfilter schoonmaken
• Kleine gaatjes in Rapid-sproeier reinigen
• Huis met nieuwe loden ring monteren
• Alleen met de klok mee draaien (lood afdichting)
• Hendel, moer, sproeier en vlamtubus monteren

6. Frame monteren

• Frame op tank zetten
• Bodemplaat en schroef vastzetten
• Eventueel alcohol-voorverwarmerbakje plaatsen

7. Glas en warmteschild

• Glas plaatsen
• Warmteschild (optioneel): beschermt tank tegen hitte

8. Binnenkap en kous

De binnenkap bestaat uit:

• Mengbuis
• Mengkamer
• Keramische brander

Kous op brander knopen → plooien verdelen → strak knopen.

5. Generator afstellen

Generatorstang erin → kraanas moet kunnen koppelen. Monteer daarna de naald.

Belangrijk: De naald mag 0,5–1 mm uit de sproeier steken wanneer de kraan dicht staat.

Zo niet: lengte van de generatorstang aanpassen met de contramoer.

9. Afstand mengbuis

Ventiel open zetten (naald niet buigen!).

Met Petromax sleutel afstand afstellen: 14,2 mm voor 500 CP.

12. Mengbuis-klep afstellen

Met de schroef draaien tot het helderste licht bereikt is.

14–17. Details onderdelen

Hier horen doorgaans foto-overzichten bij van:

• Generator
• Rapid-voorverwarmer
• Kraan en as
• Terugslagklep

18. Leeftijd bepalen

Viercijferig nummer onder tank (bij sommige modellen, o.a. jaren 60):

Voorbeeld: 4385

Einde van de handleiding.

10. Kous inbranden

Alcohol in bakje → aansteken → kous brandt wit.

Of met Rapid bij lage druk.

11. Voorverwarmen

Met Rapid

• Tank op 1–1,5 bar
• Rapid openen en aansteken
• 60–90 sec voorverwarmen
• Kraan langzaam openen

Met alcohol

Langzamer, maar vaak zachter voor de kous.

13. Lantaarn uitzetten

Kraan dicht → vlam dooft snel.

Of druk aflaten via manometer.

PETROMAX GEBRUIKERSHANDLEIDING

Alle buitenste delen van de gepolijste lantaarn zijn bedekt met een transparante beschermfolie.

De kap moet vóór gebruik gepolijst worden, anders brandt de folie tijdens gebruik in en ontstaan er bruine vlekken.</p>

⸻

Voor ingebruikname – Optische en mechanische controle

Controleer of de gloeikous niet beschadigd is en of sproeier en nippel handvast zitten.

Zo niet, gebruik dan de meegeleverde sleutel om ze vast te draaien.</p>

⸻

Vullen van de tank

Schroef de vuldop/manometer los en vul met petroleum (of andere goedgekeurde brandstof) met behulp van de meegeleverde trechter.

Vul maximaal tot ¾ van de tank.</p>

⸻

Bevestigen van de gloeikous

Draai de frameschroef los en verwijder kap met boven- en binnenkap.

Schuif de kous over de sproeier en knoop vast. Knip de uiteinden van het touwtje af. Plaats de binnenkap terug op het frame, let op de naald. Zorg dat de schroef van de mengbuis zichtbaar is door de openingen van de kap en dat de sleuf verticaal staat.</p>

⸻

Lucht oppompen

Draai het handwiel zodat de pijl omhoog wijst.

Sluit vuldop/manometer en sluit de tip van de voorverwarmer. Pomp druk in de tank tot de manometer in het rode gebied komt.</p>

Werkt de pomp slecht:

• Schroef de pompdeksel los
• Verwijder de pompzuiger
• Vet de leren pompmanchet in en maak hem soepel
• Monteer alles opnieuw

⸻

In gebruik nemen

Gloeikous inbranden

De beste stabiliteit wordt bereikt door de kous eerst te laten inbranden met lucifer of aansteker. Praktischer is de Rapid-voorverwarmer.

Steek een lucifer aan → open de tip van de voorverwarmer → houd de vlam bij de opening van de vlamtubus.

De voorverwarmer ontsteekt. Sluit na enkele seconden weer. Laat de kous inbranden.</p>

Let op: Ontsteekt hij niet, herhaal. Reinig zo nodig de nippel van de voorverwarmer met de reinigingsnaald.

⸻

Voorverwarmen van de lantaarn

Na afkoelen van de kous:

Gebruik de Rapid opnieuw ± 90 seconden. De druk zakt snel — houd de manometer in de gaten (minimaal 1 bar).</p>

⸻

Voorverwarmen zonder Rapid

Vul het voorverwarmingsbakje met alcohol en steek aan.

Laat volledig uitbranden en herhaal.</p>

⸻

Aansteken van de lantaarn

Na voorverwarmen:

Draai het handwiel naar links zodat de pijl omlaag wijst. Sluit de tip van de voorverwarmer. De kous begint te gloeien. Pomp opnieuw druk op (2–3 bar).</p>

⸻

BEDIENINGSINSTRUCTIES

Lichtsterkte regelen

Alleen via de druk. Nooit met het handwiel.

⸻

Onvoldoende druk

Bij te weinig druk kan de vlam terug slaan in de mengbuis → luid borrelend geluid en zwak licht.

Draai het wiel snel heen en weer. Helpt dit niet: lantaarn uit en opnieuw aansteken.</p>

⸻

Lantaarn uitzetten

Open de ontluchtschroef op de vuldop/manometer.

Draai handwiel omhoog.</p>

⸻

Reiniging van de nippel

Bij minder licht ondanks goede druk: handwiel snel op en neer draaien.

⸻

Mengbuis afstellen

Bij flikkerend licht: stel de schroef van de mengbuis af tot sleuf verticaal staat.

Afstand mengbuis–sproeier:

Gebruik afstandsmaat van sleutel. Geen ruimte = correct. Voor 150 CP: afstand ± 6–7 mm.</p>

⸻

Loszittende nippel

Vlam rond de kous of gloeiende mengbuis → onmiddellijk uitzetten.

Nippel vastzetten of vervangen.</p>

⸻

Waarschuwing – Onvoldoende voorverwarmen

Minimale tijd = 90 sec.

Anders ontstaan vlammen boven in de lantaarn. Blijf rustig: handwiel omhoog → druk aflaten → opnieuw voorverwarmen.</p>

⸻

Hoge temperatuur

Laat de lantaarn minstens 10 minuten afkoelen voor onderhoud.

⸻

Na gebruik

Controleer alle schroeven, nippel en sproeier op vastheid.

⸻

ONDERHOUD

Gloeikous vervangen

Verwijder kap en binnenkap. Verwijder resten oude kous. Plaats nieuwe.

Pompmanchet vervangen

Pompzuiger eruit → moer los → oude manchet eruit → nieuwe invetten.

Nippel en naald vervangen

Kap, binnenkap en glas verwijderen.

Nippel losschroeven → naald eruit → vervangen.</p>

Pompventiel vervangen

Tank leegmaken → pomp eruit → ventiel losschroeven → nieuw ventiel plaatsen.

Pakking vervangen (vuldop/manometer)

Druk aflaten → bovenste schroef los → pakking vervangen.

Grafietpakking vervangen

Druk aflaten → moer los → grafietpakking vervangen.

Generatorventiel vervangen

Kap verwijderen → frame demonteren → generator losschroeven → pakkingen vernieuwen.

Verbindingsstuk vervangen

Kap verwijderen → Rapid-nippel los → verbindingsstuk losschroeven → loden ring vervangen.

Mengbuis / mengkamer / sproeier vervangen

Kap verwijderen → sproeier los → mengkamer los → mengbuis los.

⸻

TIPS VOOR ONDERHOUD

Gloeikous

Zelfs kleine scheurtjes → direct vervangen.

Pakkingen

Altijd vernieuwen bij demontage van generator, Rapid of pompventiel.

Petromax Snelle Gebruikersinstructies

Gebruik deze lantaarn ALTIJD BUITEN

Ingebruikname

1. Een paar druppels neatsfoot olie of vaseline helpen de pompzuiger te smeren (DOE DIT NU!). Draai de geribbelde borgkap onder de kleine knop linksom. Voeg een paar druppels olie toe. Schraap indien nodig het leer iets op voor meer grip. Draai daarna de kap weer stevig vast.
2. Draai de manometer los en vul de lantaarn met KEROSINE (goedkope petroleum). NIET OVERVULLEN! Houd de lantaarn 15° schuin zonder dop. Komt er geen brandstof uit, dan is het goed. Draai manometer en ontluchtingsventiel weer vast.
3. Zorg dat de regelknop (grote ronde knop) met de pijl op 12 uur (omhoog) staat. Dit is de UIT-stand. ZEER BELANGRIJK!
4. Houd de tank stevig vast en pomp tot de indicator de RODE LIJN bereikt. Je hoort een sissend geluid — dat is normaal. Vergrendel de pompknop na het pompen.
5. Je hoeft een nieuwe gloeikous niet eerst voor te branden. Plaats een vlam in de opening van de voorverwarmer en klap de hendel omlaag. Grote vlam is normaal. Laat minstens 1 minuut branden bij oliebasisbrandstoffen. Ontsteekt hij niet: sluit de voorverwarmer, pomp bij en probeer opnieuw.

   BIJ GEBRUIK VAN COLEMAN BRANDSTOF OF BENZINE: STEek DE LANTAARN DIRECT AAN. NIET VOORVERWARMEN!

6. Draai de regelknop tot de pijl op 6 uur (omlaag) staat. De kous gaat gloeien (eerste 30 sec roodachtig). Lamp wordt helder. ZET DE VOORVERWARMER UIT! Zwarte plekken op de kous? Pomp bij en draai de knop enkele keren heen en weer.
7. Pomp opnieuw tot je een “Y” op de indicator ziet. Schud de lantaarn NIET tijdens het pompen — dan breekt de kous!

Wordt het licht zwakker? Pomp bij vóór hij uitgaat.

Handige Tips

• Lees de storingsinformatie uit de handleiding.
• Voeg om de 10–12 keer gebruik een dopje carburateurreiniger toe aan de brandstof om interne delen schoon te houden.
• Sla geen brandstof langdurig op in de lantaarn. Petroleum verhardt na 4–6 maanden.
• Controleer alle koppelingen op lekkage na transport.
• Bij vervanging van glas of kous: eerst druk aflaten!
• Beetje zeep op schroefdraad van sproeier voorkomt lostrillen.
• In koude gebieden of boven 1800 m hoogte: meng 25% Coleman of benzine met petroleum.
• Petromax gloeikousen gaan het langst mee.
• Problemen met pompen? Schraap het leer van de pompmanchet op.
• Petroleum is de meest betrouwbare brandstof. Citronella-olie (25%) kan tegen muggen helpen.
• Vervang een gebroken gloeikous direct om schade aan glas te voorkomen.

Veiligheid

Gebruik altijd rook- en koolmonoxidemelders bij gebruik van brandstofapparatuur.